Peptitler nedir? Skincare’de gerçekten işe yarıyor mu?

Proteinleri uzun amino asit zincirleri olarak düşünebiliriz.

Peptitler ise daha kısa amino asit dizileridir.

İnsan vücudunda bazı peptitler:

• hücreler arasında sinyal taşır,
• hormonların parçası olabilir,
• bağışıklık süreçlerinde görev alabilir,
• doku onarımıyla ilişkili olabilir.

Dolayısıyla:

“Peptit biyolojik olarak aktif olabilir mi?”

sorusunun cevabı kesinlikle evet.

Ama buradan:

“O zaman içinde peptide bulunan bütün kremler kolajen üretir.”

sonucu çıkmaz.

Kolay değil.

Cildin dış tabakası — stratum corneum — oldukça etkili bir bariyer.

Bir molekülün topikal üründen cildin daha derin katmanlarına geçebilmesi:

• büyüklüğüne,
• elektriksel yüküne,
• yağ/su çözünürlüğüne,
• formülasyona,
• taşıyıcı sisteme

bağlı.

Peptitlerin önemli bir bölümü görece büyük ve hidrofilik moleküller olduğu için cilt penetrasyonu önemli bir sınırlama.

Beauty diline çevirelim:

İyi bir peptide sahip olmak yetmiyor. Onu doğru formüle etmek gerekiyor.

Peptitler genellikle etki mekanizmalarına göre birkaç grupta anlatılıyor.

Signal peptides

Hücrelere belirli biyolojik süreçlerle ilişkili sinyaller vermeyi amaçlayan peptitler.

Carrier peptides

Bakır gibi bazı elementlerin taşınmasıyla ilişkili peptitler.

Neurotransmitter-inhibiting peptides

Kas kasılmasıyla ilişkili nörotransmitter süreçleri üzerinde etkili olması hedeflenen peptitler.

Enzyme-inhibiting peptides

Belirli enzimlerin aktivitesini değiştirmeyi amaçlayan peptitler.

Ama her kategorinin klinik kanıtı aynı güçte değil.

Peptide skincare konuşmalarının merkezinde genellikle bu grup var.

Ciltteki bazı doğal peptit parçalarının dokuda:

“Burada yeniden yapılanma gerekiyor.”

gibi biyolojik sinyaller oluşturabileceği düşüncesinden hareket ediliyor.

Bazı sentetik kozmetik peptitler de bu sinyal mekanizmalarını taklit etmek amacıyla tasarlanıyor.

Ama tekrar:

petri kabındaki fibroblast ≠ yüzünüze sürdüğünüz serum.

Klinik etkinlik için peptidin formülde stabil kalması ve hedef bölgede biyolojik aktivitesini koruması gerekiyor.

Hayır.

Bu önemli.

Bir ürünün üzerinde:

collagen peptide

veya

collagen boosting peptides

yazması, serumun cildin içerisine doğrudan yeni kolajen yerleştirdiği anlamına gelmez.

Kozmetik peptitlerde temel yaklaşım çoğu zaman:

belirli hücresel süreçlere sinyal vererek cildin kendi matriks üretimini etkileme potansiyeli

üzerine kurulu.

Peptide ürünlerinin ingredient listesinde şu tarz isimler görebilirsiniz:

Palmitoyl Tripeptide-1

Palmitoyl Tetrapeptide-7

“Palmitoyl” kısmı tesadüf değil.

Peptit molekülüne yağ karakteri kazandıran palmitic acid zinciri eklenmesi, molekülün cilt bariyeriyle etkileşimini ve penetrasyonunu geliştirme amacı taşıyabilir.

Beauty dünyasının son yıllardaki favorilerinden biri:

Copper peptides.

En çok konuşulan örnek:

GHK-Cu.

GHK:

glycine + histidine + lysine

isimli üç amino asitten oluşan kısa bir peptit.

Bakır iyonuyla kompleks oluşturduğunda ise:

GHK-Cu

ortaya çıkıyor.

Bu nedenle copper peptide serumları “repair” ve “anti-aging” kategorilerinde oldukça popüler.

Beauty internetinden daha zayıf.

GHK-Cu biyolojik olarak gerçekten ilginç bir molekül.

Ancak topikal kullanım, cilt penetrasyonu ve anti-wrinkle etkinliği konusunda yayımlanmış güçlü klinik veri hâlâ sınırlı.

Bu:

“Copper peptides işe yaramaz.”

demek değil.

Daha doğru ifade:

Mekanizma umut verici, fakat kozmetik pazarlamanın kesinliği klinik kanıtın önünde gidiyor.

Bazı peptitler için olumlu klinik sonuçlar var.

Fakat bütün peptide kategorisini tek bir aktif maddeymiş gibi değerlendiremeyiz.

Peptide uygulamalarında:

• hidrasyon,
• parlaklık,
• kırışıklık görünümü

gibi bazı parametrelerde iyileşmeler bildirilmiş durumda.

Ancak topikal peptide çalışmalarının sayısı ve kalite düzeyi hâlâ sınırlı.

Beauty marketing’in en sevdiği cümlelerden biri.

Bazı nörotransmitter etkileyen peptitlerin kas kasılmasıyla ilişkili sinyalleri azaltabileceği öne sürülüyor.

Bu yüzden:

“Botox-like”

veya

“Botox in a bottle”

ifadeleri ortaya çıktı.

Ama bu karşılaştırma fazlasıyla iddialı.

Botulinum toxin:

enjeksiyonla uygulanan bir ilaçtır.

Topikal kozmetik peptide ise:

cilt yüzeyinden uygulanır ve penetrasyon problemi yaşar.

Dolayısıyla:

bir peptide serum Botox değildir.

Bunu doğrudan söylemek için erken.

Retinoidler:

• onlarca yıllık araştırma geçmişine,
• geniş klinik veri setine,
• iyi tanımlanmış moleküler mekanizmalara

sahip.

Peptitler ise çok geniş ve heterojen bir kategori.

Bu nedenle:

“Retinol kullanamıyorsanız peptit aynı işi yapar.”

demek fazla iddialı.

Peptide ürünleri çoğu zaman:

• düşük pH gerektirmez,
• güçlü exfoliation oluşturmaz,
• retinoid benzeri irritasyon mekanizmasına sahip değildir.

Ancak:

peptide = hassas ciltte kesin sorun çıkarmaz

demek de mümkün değil.

Formülün tamamına bakmak gerekir.

İşte peptide dünyasında iş daha da karmaşık.

Peptitlerde:

“daha yüksek yüzde = daha iyi ürün”

kuralı özellikle anlamsız olabilir.

Çünkü farklı peptide’lar:

farklı moleküler ağırlıklara,

farklı biyolojik hedeflere,

farklı optimum konsantrasyonlara

sahip olabilir.

Mutlaka değil.

Bir formülde:

5 peptide.

8 peptide.

12 peptide.

20 peptide.

bulunması etkileyici görünebilir.

Ama bilimsel etkinlik:

ingredient sayma yarışması değildir.

formül > ingredient sayısı.

Genellikle evet.

Birbirlerini kategorik olarak etkisiz hale getiren ingredient grupları değiller.

Çoğu kozmetik peptide ürünü retinol ile aynı rutinde kullanılabilir.

Ama peptide, retinolün tahrişini “iptal eden” bir ingredient değil.

Cilt irritasyon yaşıyorsa ilk çözüm daha fazla aktif eklemek olmayabilir.

Çünkü “peptide” tek bir ingredient değil.

Peptide dediğimizde:

yüzlerce farklı amino asit dizisi

olabilir.

Bu nedenle:

“Peptitler çalışıyor mu?”

aslında biraz:

“İlaçlar çalışıyor mu?”

demek gibi.

Hangisi?

Hangi dozda?

Hangi formda?

Hangi hedef için?

İkisi de.

Bilimsel tarafı gerçek.

Peptitlerin hücresel sinyalleme ve deri biyolojisindeki rolü oldukça ilginç.

Ama pazarlama tarafı da gerçek.

Bir molekülün laboratuvarda:

“collagen expression’ı artırması”

ile mağazadaki bir serumun:

“kırışıklıkları %X azaltması”

aynı iddia değil.

Aradaki mesafeyi klinik çalışmalar doldurmalı.